9.0 IELTS chia sẻ phương pháp học tiếng Anh cho người mất gốc

Vào 14 giờ 30 phút hôm nay (16.6), Báo Thanh Niên tổ chức Chương trình tư vấn trực tuyến chủ đề "Gương mặt 9.0 IELTS chia sẻ phương pháp học tiếng Anh cho người mất gốc" tại website Báo Thanh Niên thanhnien.vn, qua fanpage Facebook và qua kênh YouTube, TikTok của Báo Thanh Niên.

Thí sinh cả nước vừa trải qua kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, đề thi tiếng Anh (môn tự chọn) năm nay được đánh giá là hay và khó, cần vận dụng năng lực tư duy logic để làm bài, không thể nào chỉ học thuộc ngữ pháp và luyện đề máy móc. Trước đó, thí sinh của TP.HCM tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10, đề thi tiếng Anh cũng được đánh giá phân hóa, cần tư duy cao và khó để đạt điểm 9-10 tuyệt đối.

ẢNH: VINH SAN

Tầm quan trọng của tiếng Anh trong học tập, cuộc sống là điều không cần bàn cãi. Nhưng không phải ai cũng có một lộ trình, phương pháp học hiệu quả. Vậy, học tiếng Anh thế nào để hiệu quả nhất trong thời gian ngắn nhất, đặc biệt những cá nhân bị mất gốc tiếng Anh?

Chương trình tư vấn trực tuyến chủ đề "Gương mặt 9.0 IELTS chia sẻ phương pháp học tiếng Anh cho người mất gốc", tin tưởng sẽ góp phần mang tới cho quý vị khán giả nhiều thông tin hữu ích cho "bài toán" trên.

Chương trình có sự tham gia của 3 khách mời

ảnh: Lê Thanh Hải

• Thạc sĩ TESOL Trần Anh Khoa, 9.0 IELTS, Giám đốc học thuật tại DOL English;
• Thầy Trần Thiện Minh, 9.0 IELTS, giáo viên IELTS và SAT tại DOL English;
• Bạn Hồ Ánh Kiệt hiện là sinh viên năm cuối ngành marketing tại một ĐH ở TP.HCM.

ẢNH: VINH SAN

Thạc sĩ TESOL Trần Anh Khoa tốt nghiệp á khoa Ngôn ngữ Anh (Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM). Anh Khoa từng là cựu học sinh chuyên Anh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM, giành giải ba học sinh giỏi quốc gia. Thạc sĩ Anh Khoa tốt nghiệp thạc sĩ TESOL loại ưu ĐH Edith Cowan, Úc. Thầy chinh phục điểm IELTS 9.0 vào tháng 12.2024.

Thầy Trần Thiện Minh tốt nghiệp loại ưu một trường ĐH Úc, từng trúng tuyển chuyên Anh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong và Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM). Thầy hai lần đạt 9.0 IELTS tuyệt đối.

ẢNH: VINH SAN

ẢNH: NVCC

Hồ Ánh Kiệt hiện là sinh viên năm cuối ngành marketing tại một ĐH ở TP.HCM. Bạn cũng đang là chuyên viên tại một phòng thu studio.

ẢNH MINH HỌA: NHẬT THỊNH

Ở độ tuổi như lớp 11, 12 hoặc sinh viên, lớn tuổi liệu còn kịp để học lại không? Đây là vấn đề nhiều người học tiếng Anh quan tâm.

Về vấn đề này, thạc sĩ Anh Khoa Trần Anh Khoa cho biết: ''Có 2 điều mà người lớn có thể sẽ gặp bất lợi hơn so với người trẻ khi học tiếng Anh. Một là vấn đề phát âm: thường những ai học tiếng Anh từ nhỏ sẽ có phát âm chuẩn hơn, càng lớn thì phát âm sẽ càng khó tự nhiên. Ta đành chấp nhận rằng sẽ không phát âm hay như khi học từ sớm, tuy nhiên nếu phát âm đủ đúng, để nghe được thì vẫn hoàn toàn được. Thứ hai là vấn đề thời gian: người lớn thường bận đi làm, có gia đình… nên ít có thời gian tiếp xúc tiếng Anh nhiều như người trẻ. 

Về vấn đề này thì phương pháp Linearthinking lại giúp ích hiệu quả, vì Linearthinking hướng đến việc giúp người học có thể rút ngắn thời gian học, giúp nhanh tiến đến giai đoạn có thể đọc hiểu tốt, viết, nói… tốt học thông qua những tư duy khác nhau. Tuy nhiên vẫn phải có 1 khoảng thời gian tối thiểu để luyện tập để phát huy hiệu quả tối đa".

Thầy Trần Anh Khoa cho hay lộ trình học khi mất gốc, trước tiên cần học viết câu đúng, sau đó viết được đoạn đúng - biết kết nối các câu thành đoạn, rồi kết nối đoạn thành bài. Hãy cố gắng đúng và chính xác từ những điều nhỏ nhất, sau đó hãy tính tới những vấn đề lớn hơn.

ảnh: Lê Thanh Hải

Khi người lớn học tiếng Anh, họ sẽ gặp phải những khó khăn như thế nào so với các bạn nhỏ? Thầy Trần Thiện Minh cho biết người lớn, người đi làm học tiếng Anh thường gặp 3 khó khăn chính: Thời gian, Cảm xúc, Phương pháp Thời gian: Người lớn đi làm, công việc, con cái, tài chính, nên khó dành nhiều thời gian học.Cảm xúc: Sợ sai, sợ quê, sợ bị phán xé, nên không thử, không tiến bộ.Tuy nhiên, mọi độ tuổi có khó khăn, nhưng có thế mạnh, điểm mạnh của họ là kinh nghiệm, mục tiêu, tư duy

Tuy nhiên, theo thầy Trần Thiện Minh, giáo viên IELTS và SAT tại DOL English, người lớn có những điểm mạnh khi học tiếng Anh.

Theo thầy Minh, 3 điểm mạnh chính của người lớn khi học tiếng Anh dù mất gốc là kinh nghiệm + mục tiêu + tư duy kinh nghiệm.

Người lớn đi làm lâu, tiếp xúc nhiều, có kiến thức xã hội, có nhiều trải nghiệm, cảm xúc, có nhiều nội dung để nói, để viết, tiếng Anh, giỏi về nội dung.T

Về mục tiêu, những người đi làm có mục tiêu rõ ràng (công việc), ví dụ để có bằng thạc sĩ cần IELTS, cần mốc thời gian cụ thể, nên có nhiều động lực để học.

Về tư duy, khi mọi người đi làm, sẽ nắm tư duy chắc, dễ dàng triển khai ở mọi kỹ năng khác nhau.Trong 3 yếu tố này, tư duy là yếu tố cần thiết nhất, điểm mạnh lớn nhất.

Tham gia chương trình hôm nay có Hồ Ánh Kiệt hiện là sinh viên năm cuối ngành marketing tại một ĐH ở TP.HCM. Chia sẻ, Kiệt nêu bước ngoặt khiến quyết tâm đi học tiếng Anh khi mất gốc. 

Ánh Kiệt kể: ''Khi tôi quyết tâm học tiếng Anh vào giai đoạn năm cuối đại học. Tôi đi thực tập, trong môi trường nhiều người nước ngoài, thấy mọi người giao tiếp với nhau, tôi không biết, tôi không hiểu, tôi rất e ngại. Tôi thấy học ngành kinh tế mà không có kiến thức gì tiếng Anh dù học, tiếp xúc nhiều nhưng lại không hiểu khi ai đó nói tiếng. Do đó, tôi quyết tâm, chinh phục tiếng Anh. Thứ hai, tôi đi làm ở phòng thu. Đôi lúc có người nước ngoài tới thu âm, có bạn giỏi tiếng Anh, nói chuyện với khách, tôi muốn xem ý khách thế nào để sản phẩm âm nhạc tốt hơn mà tôi không hiểu lại phải qua thông dịch viên. Nếu qua nhiều người dịch mà không đúng ý khách thì sản phẩm không tốt. Khi đi ngoài đường, nhiều người nước ngoài nhờ tôi giúp đỡ, tôi không biết giúp họ nên tôi thấy mình rất thua thiệt''. 

Ánh Kiệt nêu kinh nghiệm của bản thân khi học tiếng Anh, đó là mảnh giấy “note” dán trên tường: “Mình phải đi được nước ngoài”, đó là động lực để bạn học tiếng Anh, lấy lại được gốc của mình, không để bị sự lười biếng kéo đi. 

ảnh: Lê Thanh Hải

 Rèn luyện các kỹ năng để lấy lại gốc tiếng Anh ra sao?  

Thạc sĩ Trần Anh Khoa cho hay: Linearthinking là một hệ phương pháp, áp dụng ở nhiều kỹ năng, đọc, nghe, nói viết.  

Chẳng hạn như ở kỹ năng đọc, một số người học có suy nghĩ rằng tích lũy thật nhiều từ vựng thì mới hiểu được ý chính của câu hay đoạn, nhưng tư duy Simplify – đơn giản hóa vấn đề - giúp người học biến câu dài dòng, phức tạp thành câu đơn giản hơn; Xác định được đâu là thành phần chính nên đọc, đâu là thành phần phụ có thể lướt qua nếu lỡ may không hiểu. Nhờ đó mà dù vốn từ chưa dồi dào như bản thân mong muốn, người học vẫn có thể đọc hiểu ý chính của văn bản tiếng Anh.  

Trong Linearthinking có tư duy Read Connections cũng giúp ích không kém khi hướng dẫn người học phân tích sự liên kết giữa những thông tin gần nhau, để từ đó kết nối được các ý nhỏ thành 1 ý chính chung, hoặc dùng ý nhỏ này để đoán/hiểu tốt hơn ý nhỏ kia, kết nối các câu nhỏ - ý chính từng đoạn nhỏ tạo thành vấn đề lớn.

Về  kỹ năng Writing, thạc sĩ Trần Anh Khoa cho hay chính bản thân anh ngày trước thường cho rằng để viết tốt thì phải đọc qua hết những bài mẫu, bài báo hay để học hết những ý tưởng, lập luận tốt của những bài đó. Điều này tuy có giúp ích nhưng vô tình tạo cảm giác “lâu” khi thấy có quá nhiều bài mẫu, không biết khi nào mới tích lũy “đủ”. 

Nhưng từ khi biết đến tư duy Specify trong hệ tư duy Linearthinking, anh nhận ra rằng có những chủ đề dù chưa đọc qua, nhưng biết những cách để bẻ nhỏ vấn đề/cụ thể hóa vấn đề, thì vẫn có thể tự suy ra những ý tưởng/lập luận hợp lý. Từ khi biết và áp dụng tư duy này, anh cảm giác việc luyện kỹ năng viết đỡ lâu hơn vì không còn phải dành quá nhiều thời gian tích lũy ý tưởng hay lập luận của người khác nữa mà chính mình có thể nghĩ ra được.

Thầy Trần Anh Khoa cho rằng 2 tư duy này không chỉ áp dụng cho kỹ năng đọc trong IELTS mà trong các văn bản tiếng Anh nói chung, nhất là những bạn học chương trình quốc tế hoặc chất lượng cao sử dụng sách chuyên ngành tiếng Anh. Nếu có tư duy Read Connections, phân tích sự liên quan giữa những thông tin “tưởng chừng tách biệt” thì sẽ hiểu sâu hơn so với người chỉ xem những thông tin trong sách là những mảnh kiến thức rời rạc khác nhau. 

Thầy Khoa cho biết sách chuyên ngành cũng rất hay có những loại câu phức tạp xen lẫn ý chính và ý phụ, nếu không biết cách simplify (đơn giản hóa) để hiểu ý chính trước khi vào ý phụ thì người đọc có thể sẽ rất rối. Tư duy specify biến 1 vấn đề lớn thành những vấn đề nhỏ cụ thể sẽ giúp công việc trở nên rõ ràng hơn, từ đó giải quyết vấn đề tốt hơn.

Người mất gốc thường gặp khó khăn ở kỹ năng Speaking (kỹ năng nói), phát âm. Vậy cần chú ý gì trong quá trình học?  Thầy Trần Thiện Minh cho biết, cần phát âm rõ từ, rõ âm; đó là điều quan trọng nhất trong rèn luyện phần phát âm. Sau đó mới tính tới nhấn nhá, lên giọng, xuống giọng. Phát âm không phải vấn đề nền tảng mà là “nói cái gì”, “nói như thế nào” mới là quan trọng. Tức là nội dung phải có ý tưởng, dẫn dắt người nghe, điểm bắt đầu, phát triển, kết luận. 

Cần cụ thể hóa vấn đề, ở tất cả mọi câu, mọi ý tưởng, càng cụ thể hóa vấn đề càng tốt. Kết thúc bài nói, câu nói, cần có sự gói ghém mọi thứ để mọi người hiểu được nội dung chính. ''Tôi muốn chia sẻ với mọi người tư duy “Think in English”, hãy cố gắng diễn đạt - không cố gắng tìm 1 từ đại diện cho cái phức tạp đó mà diễn đạt cho mọi người hiểu được. Vậy điều quan trọng là người lớn phải cải thiện phần kỹ năng nói theo từng bước “nói ra sao”, “nói như thế nào” và sau đó mới là “phát âm”, thầy Trần Thiện Minh chia sẻ. 

ảnh: lê Thanh Hải

Dù ở độ tuổi nào, vẫn có thể học tiếng Anh thành công

Gửi thông điệp tới các bạn đọc, những người đang e ngại có nên bắt đầu học tiếng Anh lại từ đầu, nếu mất gốc không, thầy Trần Anh Khoa cho rằng: “Mọi người, dù ở độ tuổi nào, vẫn có thể học tiếng Anh thành công, nếu có phương pháp tư duy đúng. và nhớ đừng hấp tấp, hãy kiên trì”.

Thầy Trần Thiện Minh nhắn nhủ: “Không bao giờ trễ bởi học - học nữa - học mãi, không bao giờ có một điểm dừng cho việc học, không bao giờ học tập được coi là xuất phát quá trễ".

Với những người lớn quá bận rộn với công việc và cuộc sống, làm sao để học tiếng Anh hiệu quả mà không cần dành quá nhiều thời gian mỗi ngày? Thầy Trần Thiện Minh nhấn mạnh 3 yếu tố chính: Học theo mục tiêu-Ưu tiên chất lượng-Sử dụng thường xuyên. 

Học theo mục tiêu là đừng học theo cảm hứng. Bạn cần gì học đó, như giao tiếp, chuyên môn, IELTS... Hãy ưu tiên chất lượng. Phải biết điểm yếu của mình ở đâu để tìm giải pháp và học tập. Hãy luyện tập sử dụng tiếng Anh thường xuyên, luyện tập đúng mục tiêu, đúng phương pháp.

Còn Ánh Kiệt chia sẻ: “Không bao giờ bắt đầu là trễ, ai cũng sẽ phải bắt đầu với hành trình của mình. Ví dụ như bản thân tôi, mỗi ngày tôi cố gắng 1%, chỉ cần không dừng bước là tôi biết mình đang nỗ lực, và sẽ có ngày đạt được mục tiêu”.